Rüzgarla Mayın Temizliği

Massoud Hassani isminde genç bir tasarımcı, anti personel mayınlarını etkisiz hale getirmek için yaratıcı bir fikir geliştirdi. Bu fikir sayesinde mayın temizleme gibi riskli bir işi insana ihtiyaç duymadan çevreci ve ucuz bir şekilde gerçekleştirmek mümkün olabilecek.

mine kafon 3

Mayınlar insanoğlunun kendi kendine yaptığı en büyük kötülüklerden biri. Tüm dünyada toprağın altında, nerede olduğu belli olmayan ve sinsice avını bekleyen 110 milyon aktif mayın var. Bu mayınlar yerleştirildikten 50 yıl sonra bile patlayabiliyorlar. Bu kadar uzun zaman dayanan mayınlar, savaşlar bittikten yıllar sonra bile insanlara zarar vermeye devam ediyor.

Tanesi 3$ ile 30$ arasında değişen mayınları, toprak altından güvenli bir şekilde çıkarmak ise oldukça pahalı. Bu bedel yaklaşık 300$ ile 1.000$ arasında değişiyor. Üstelik bu işlem esnasında kazalar meydana gelebiliyor. Çıkartılmayan mayınların insanlara verdiği zarar ise çok daha büyük oluyor. Her ay çoğunluğu kadın ve çocuklardan oluşan 2.000 insan mayınlar yüzünden yaşamını kaybediyor. Mayın nedeniyle oluşan yaralanmalar, diğer savaş yaralanmalarına benzemiyor. Bu türden yaralanmalarda, yaralılar 2 ile 6 kat daha fazla kan nakline ihtiyaç duyuyorlar. Şu anda yeni mayın yerleştirmeyi durdursak bile aktif mayınların hepsini temizlemek 33 milyar dolar ve 1.100 yıl gerekiyor.

 

mine kafon 2

Massoud Hassani prototiplerden birinin üretimini gerçekleştirirken

Tasarımcı Massoud Hassani ise mayın temizleme işini daha kolay yapabilecek bir yöntem arayışında. Massoud, yaklaşık bir milyon insanın mayın bulunan bölgelere sadece 500 metre mesafede yaşadığı Afganistan’da doğmuş. Massoud daha beş yaşında iken ailesi, Afganistan’ın tehlikeli olduğunu düşünerek memleketlerini terk etmiş. Massoud ve ailesi dört yıllık yolculuk sonunda mülteci olarak Hollanda’ya yerleşmişler. Massoud burada tasarım eğitimi almış. Üniversite de bitirme projesi olarak Afganistan’da büyük bir problem olan mayınları ucuz ve zararsız bir şekilde temizleyecek bir proje geliştirmiş. Tasarımcı çocukken Afganistan’da yaptığı rüzgar ile hareket eden oyuncaklardan esinlenmiş ve rüzgar sayesinde yer değiştirerek mayın temizleyen Mine Kafon’u yaratmış.

mine kafon 4

Açık araziye bırakılan Mine Kafon rüzgarla hareket etmeye başlıyor.

Hala test aşamasında olan bu basit top görünümlü nesne, teoride rüzgar ile hareket edebilecek kadar hafif. Öte yandan mayınları patlamasına neden olacak kadar da ağır. Mine Kafon’nun çöl benzeri mayın döşenmiş açık arazilere bırakıldığında, üzerinden geçtiği mayınları patlatarak etkisiz hale getirmesi amaçlanıyor. Elbette patlama esnasında bir veya iki bacağını kayıp ediyor. Fakat bu kayıp onun bir kaç tane daha mayını etkisiz hale getirmesini engellemiyor. Mine Kafon’nun geçtiği rota içerisindeki GPS yardımı ile belirlenebiliyor. Bambu ve doğada çözülebilen plastikten üretilen Mine Kafon’nun malzemeleri yaklaşık olarak 50$ tutuyor. Bu standart mayın temizleme işlemlerinden çok daha ucuz.

Proje prototip aşamasında bir çok tasarım haftasında sergilenmiş ve hakkında yapılan film ödül kazanmış. Şimdi tasarımcı projesini hayata geçirmek için Kickstarter sitesi üzerinden destek arıyor. Elde edilen para prototip yapımından, ürünün mühendislik detaylarının çözülmesine kadar bir çok aşamada kullanılacak. Bağışta bulunanlar araziye bırakılan ve rüzgar ile hareket eden Mine Kafon rotalarını internet üzerinden GPS sayesinde takip edebilecekler.

mine kafon 1

Doğal kaynakları kullanan ve basit bir fikre dayanan bu proje başarıya ulaşamasa bile bir çok yaratıcı beyine ilham kaynağı oldu bile. Umarız bu proje tahmin edilenden çok daha başarılı bir şekilde hayata geçer ve mayınların baş düşmanı olur.

Daha fazla bilgi için  http://minekafon.blogspot.com

Mine Kafon | Callum Cooper from Focus Forward Films on Vimeo.

İster İnan, İster İnanma

Emily Cummins ile tanışın.

emily-cummins_1217765c

Emily 22 yaşında Leeds Üniversitesinde İşletme bölümü son sınıf öğrencisi.

Öğrencilik dışında ilginç becerileri var. Emily 15 yaşından beri yenilik peşinde koşturuyor.

Daha lise çağında iken elini ağrıtmadan diş macununu sıkamayan dedesinden ilham alarak artrit hastaları için diş macunu sıkma aparatı tasarlıyor.

tooth-dispanser

Büyüdükçe daha önemli işlere atıyor ve üçüncü dünya ülkelerinde yaşayanların hayatlarına katkı sağlayabilecek sürdürülebilir tasarımlar yapıyor.

Örneğin aşağıda bulunan su taşıyıcısı afrikada insanların kafalarında veya omuzlarında su taşımasındansa çekerek taşımalarını sağlıyor. Bu tasarımla 19 yaşında Technology Women of The Future ödülü kazanıyor.

su-tasiyicisi-01

Emily üniversiteye gitme zamanı geldiğinde üniversite hayalini erteleyip, sürdürebilir tasarımlar üretme hayalinin peşinde Afrika ya yola çıkıyor.
af-14

Namibia  da gönüllü işlerde çalışırken, bir yandan elektriğe ihtiyaç duymadan çalışan bir buzdolabı geliştiriyor.
af-13
Soğuk ortamda tutulması gereken ilaçları saklayabilen ve güneş sayesinde çalışan bu buzdolabı, kolayca üretilebilecek basit bir mantığa dayanıyor.
Öyleki Emily “Namibia da geçirdiğim zamanda farkettim ki çoğunlukla problemlerin en basit çözümlerini farkedemiyoruz” diyor.

emily_cummins

Emily Güneş Buzdolabı tasarımıyla Barclays Women of the Year awards ödülünü almaya hak kazanıyor. Tabi bir sürü diğer ödül ve projelerini geliştirmek için aldığı teşviklerde var. Şimdi buzdolabını ticari versiyonunu çıkarmak için çalışıyor. Öte yandan da konuşmacı olarak seminerlere ve konferanslara katılarak hikayesini anlatıyor.


Emily ile hepimizin bir ortak yanı var.
Gençken kurduğumuz bir hayal: “Dünyayı değiştirmek”. Neredeyse herkes bir gün dünyayı kurtarmayı ya da kayda değer bir katkı sağlamayı hayal eder.

Fakat bir süre sonra dünyanın ne kadar büyük olduğunu farkeder.
Değişimin ne kadar zor olduğunu anlar. Tek bir insanın etkisinin ne kadar az olduğunu düşünmeye başlar.
Dünyayı kurtarmanın imkansız olduğuna inanır ve sonunda hayalinden vazgeçer.

Peki Emily’nin farkı ne?
Büyümeyi beklememiş.
Dünyayı değiştirmenin imkansız olduğunu kavramadığı bir yaşta bunu yapmak için uğraşmış.
Çalışmaları ödüllendirilmiş. Yaptıklarının etkilerini farketmiş ve hayal kurmaya devam etmiş.
Bazen herkesin kabullendiklerini önemsememek hayal kurmaya ve inanmaya devam etmek gerekir.

Henry Ford’un dediği gibi “Yapabileceğine ister inan, ister inanma. Her iki durumda da sonuç inandığın gibi olacaktır.”


Merak edenler için Emily’nin web sitesi http://www.emilycummins.co.uk/ ve güneş buzdolabının çalışma mantığı.

Güneş Buzdolabı Nasıl Çalışıyor?

solar-fridge1. Buzdolabı biri içte diğeri dışta iki silindirden oluşuyor.  Dıştaki kısım herhangi sert bir malzemeden (tahta, plastik vb.) yapılıyor ve üzerinde delikler bulunuyor.

2. İç silindir metal malzemeden üretiliyor. İçindekileri kuru tutmak için herhangi bir delik bulundurmuyor.

3. İki silindir arasına su ile ıslatılmış kum, toprak ya da yün konuluyor.

4. Sıcak havada güneş ışınları ıslak malzemeyi ısınmasını sağlayarak suyu buharlaştırıyor. Su buharlaşırken iç silindirdeki ısıyıda beraberinde götürüyor.

5. İki silindir arasındaki malzemeyi tekrar ıslatmak buzdolanın içindekileri soğuk tutmaya devam etmesini sağlıyor.